“ข้าวมธุปายาส” อาหารแห่งวันวิสาขบูชา เป็นอาหารที่นางสุชาดาถวายพระพุทธเจ้าก่อนตรัสรู้ แม้จะมีเรื่องแก้บนมาเกี่ยวข้อง แต่ก็ได้กลายเป็นประเพณีที่สืบทอดมาถึงปัจจุบัน
สืบเนื่องจากข้าวมธุปายาส ได้ถูกนำมาถวายแด่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก่อนที่พระองค์จะทรงตรัสรู้ ด้วยความรำลึกเหตุการณ์สำคัญนี้ พุทธศาสนิกชนจึงนิยมทำข้าวมธุปายาสในวันวิสาขบูชา เกิดเป็น “ประเพณีกวนข้าวมธุปายาส” หรือที่คนไทยนิยมเรียกกันคุ้นหูว่า “ประเพณีกวนข้าวทิพย์” โดยเชื่อกันว่า การได้ถวายข้าวทิพย์เป็นพุทธบูชา จะนำความสุขสวัสดีและบุญกุศลแก่ตนและครอบครัว
